Гар утас хэрэглэх урлаг (соёл)

Японд ирэхээсээ өмнө Япон улс техник технологи их хөгжсөн учраас гар утсыг маш их хэрэглэдэг, тэр бүү хэл сургуулийн сурагч нар нь цүнхэндээ зүүгээд л гүйж явдаг байх гэж боддог байлаа. Бас утсаараа хаа байгаа газраа яриад л, утасных нь ярианы үнэ тариф нь маш бага гэж бодож байлаа. Гэтэл яг үнэндээ тийм биш юм.

Ажиглаад байхад Япончууд гар утсыг маш соёлтой хэрэглэх юм. Гудамжинд ч юмуу олон нийтийн газар явахад гар утсаараа чанга чанга ярьж яваа хүн бараг байхгүй. Олон нийтийн газар утсаар ярих зайлшгүй шаардлага гарвал маш аяархан бусдад төвөг удахааргүй байдлаар ярина. Япончууд бусдад аль болох төвөг удах дургүй ясны зантай болохоор тэгдэг байх. Автобус, галт тэрэг, хурдан (суман) галт тэргэн дотор бол утсаараа бүр ч ярихгүй. Нийтийн тээврийн хэрэгсэл рүү ороход “Та бусдад саад болохгүйн тулд гар утсаа Дуугүй төлөвm-т (Manner mode) тохируулна уу” гэсэн бичиг байдын. Санаандгүй байдлаар хэн нэгний утас чанга дуугарвал бүгд тэр хүн рүү харна. Нөгөө хүн нь “уучлаарай, өршөөгөөрэй” гээд л уучлалт гуйгаад утсаа салгах юмуу “Нийтийн тээврийн хэрэгсэл дотор байна” гэсэн тохиргоон дээр тавина. Утсаа бараг л авахгүй. Хэрэв хэн нэгэн утсаар яриад эхэлбэл хажуугийн хүн нь тэр хүн рүү их сонин харах юмуу эсвэл хоёр гараа зөрүүлэн Х хэлбэртэй болгож харуулна. Тэр нь “Та энд утсаар ярьж болохгүй” гэж хэлж байна гэсэн үг. Хэрэв тэр хүн цааш ярьсаар л байвал “Утсаар ярихаа болино уу” гэж их эелдгээр хэлнэ. Ингэж байхыг би автобусан дотор, галт тэргэнд хэд хэд харсан. Япончууд нийтийн тээвэрт барагтай л утсаар ярихгүй.

Харин дараа нь нийтийн тээврээсээ буучаад утас руу нь залгасан хүн рүү эргэж залгана. Бодоод байхад жаахан дарамттай юм шиг боловч энэ бол яах аргагүй гар утас хэрэглэх соёл юм.

Манайхан бол яадаг билээ. Нийтийн тээврийн хэрэгсэл дотор чанга, чанга утсаар яриад л, инээгээд л, хүн загнаад л, ер нь юу ч ярьж байж мэднэ. Хажууд нь олон хүн явж байгааг анзаарах ч үгүй, тэднийг хүндэтгэх ч үгүй. Нийтийн тээвэр дотор утсаар ярих үзэгдэл бол бүр хэвийн болчихсон. Нуугаад яахав бодоод байхад би ч бас нийтийн тээвэр дотор утсаар ярьдаг л байсан. Одоо бол Монголдоо очоод тэгэхгүй гэж бодож байна. Нэг хүн ч гэсэн соёлтой байя л даа. Хэхэ

Ер нь ажлын газарт, ангид, хурал дээр, үдэшлэг дээр гээд олон хүн байгаа газар утас хангинатал дуугарна гэж бараг байхгүй. Олон хүнтэй газар хүмүүс утсаа Дуугүй төлөвm-т (Manner mode) тохируулна. Дуудлага ирлээ гэхэд утас нь хангинатал дуугаргаж, хавь ойрын хүнийг цочоохгүй, зөвхөн утасны эзэнд чиччиргээ мэдрэгдэж дуудлага ирнэ. Японы ажлын газар, сургууль дээр бол гар утсаар хамаагүй ярихгүй. Ярихаар болбол хажуугийн хүмүүсээсээ уучлал гуйж байгаад өрөөнөөс гарч ярина. Хамт ажилладаг, сурдаг хүмүүсийн хажууд хэзээ ч ярихгүй. Ялангуяа захирлынхаа хажууд, ахмад хүний хажууд, багшийн хажууд бол бүр ч ярьж болохгүй. Ярих шаардлагатай бол өрөөнөөс гарч ярина.Энэ бол бас л соёл биш гэж үү.

Манайд бол яадаг билээ. Ажлаа хийж байхад, олон хүнтэй газар гэнэт цочтол гар утас дуугарч (бас болоогүй ээ гоё гоё дуу дуугарна гээч) хамаг хүнийг цочооно, хийж байгаа ажил эсвэл ярьж байгаа яриаг тасалдуулна. Тэгээд л утсанд нь дуудлага ирсэн хүн бусдын дэргэд чанга чанга ярьж гарна. Хажуугийн хүмүүс нь тэр хүнийг хэнтэй юу ярьж байгааг төвөггүй ойлгоно. Хэрэв өрөөнөөс гарч ярьвал бараг л биднээс нууц юм ярилаа гэх шахна. Ажил дээрээ ажлаа хийж байгаад ажлын цагаар хэн нэгэнтэй утсаар ярьж, ажилдаа зарцуулах ёстой цагаас хороох нь хэвийн үзэгдэл. Монгол кино үзээд сууж байхад энэ үйлдлийг маш сайхан харуулдаг болж. Би ойрд dawalgaa.com дээрээс “Нэгэн нарны доор” гэдэг киног үзэж байгаа. ДОХ-ын тухай их зөв мэдлэг олгосон, бас сонирхолтой гоё кино. 1 үзчихэд илүүдэхгүй л кино байна лээ. Гэтэл саяхны 1 анги дээр Их сургуулийн багш бүсгүй хичээл зааж сууж байгаад шууд оюутнуудын өмнө ичих ч гүй утсаар ярих гэж гэр лүүгээ гар утсаараа залгаж байх юм. Энэ бол арай л биш ээ. Үүнийг үзээд багш нар хичээл дээрээ шууд утсаар ярьдаг гэж бодохоор байна. Ер нь бол ихэнх багш нар арай ч хичээл дээрээ хүнтэй утсаар ярьдаггүй л дээ. Энэ асуудал бол багшийн Ёс зүйн дүрмэнд ч бий. Тэр хэсгийг үзээд би тэр багшийн өмнөөс ангид нь сууж байгаа оюутнуудаас ичих шиг боллоо. 

Энэ кино ч гэлтгүй бусад кинон дээр ч ажлаа хийгээд компьютерийн ард сууж байгаад л шууд гар утсаараа хүн лүү залгаад л ярих юм. Ажил дээрээ гар утсаар хамаагүй ярьж болохгүй баймаар л юм. Гэвч ажил дээр утсаараа ярьж, хаа хамаагүй сэвээр хэнтэй ч хамаагүй ярих нь хэвийн л үзэгдэл болж. Мэдээж албан шугамаар утсаар ярилгүй л яахав, гэхдээ улайм цайм гэр лүүгээ залгаад хувийн асуудлаа бусдын дэргэд чанга чанга ярих үзэгдлийг соёлтой зүйл гэж хэлэхгүй л байх.

Японд байхад хаа хамаагүй газар хэн нэгэн хүн гар утсаараа чанга чанга ярьж байгааг бараг л харахгүй дээ. Японд байгаа Монголчууд ч гэсэн орчиндоо зохицоод Монголд байдаг шигээ хамаагүй яриад байхгүй шүү. Японд байхад энэ байдал аяндаа ажиглагдана дөө. Бид энэ соёлоос суралцмаар санагдаж байна. Би л лав Монголдоо оччоод хэрэгжүүлнээ.  Энгийн юм шиг боловч их чухал энэ асуудлын талаар бодолцоод бүгдээрээ гар утас хэрэглэх наад захын соёлд суралцвал нөгөө сүүлийн үед залуучуудын яриад байгаа “Хотын соёл”-ын нэг хэсэг яах аргагүй мөн гэж мунхаг би бодном.

Advertisements

Багшаа дуулъя

Жил бүрийн 2 сарын эхний бүтэн сайн өдөр Монголын багш нарын баяр болдог билээ. Ингээд нийт багш нартаа багш нарын баярын мэндийг хүргээд, ардын хүүхдийг сургах их үйлс тань дардан байж, амжилт бүтээлээр дүүрэн байхын ерөөлийг хүсье. Өөрийнхөө дуртай нэгэн дууг зориулъя.

 

Хаха, үнэхээр инээдтэй юм

Америкийн нэгэн цэргийн ангид нууцаар камер тавиад Чача бүжиг бүжиглэх аргыг заасан бичлэгийг хөгжмөөр сонсгоход цэргүүд аягүй хөөрхөн яг дагаад бүжиглээд байх юм. Би энэ бичлэгийг үзчээд хичнээн их инээвээ. Хөөрхөн бичлэг байна. Хахаха

Их хөгжилтэй юм, үзэхээр л инээд хүрээд байх юм. Хаха

 

Цэцэг, инээд 2-т бялуурч байгаа даа ,өнөөдөр

Єнєєдєр есдvгээр сарын 1.

Хонхны дуу цангинаж, сургуулийн анги танхимд хvvхдийн инээд цалгисан энэ єдєр Монгол Улсын хэмжээнд 814 цэцэрлэгт 140 гаруй мянган хvvхэд, ерєнхий боловсролын 753 сургуульд 523.5 мянган хvvхэд, Мэргэжлийн сургалт vйлдвэрлэлийн 64 тєвд 45 мянган сурагч, 113 их, дээд сургууль, коллежид 168 гаруй мянган оюутан хичээлийн шинэ жилээ эхлvvлж байна. ЕБС-ийг 12 жилийн сургалтын тогтолцоонд шилжvvлэх ажил энэ хичээлийн жилд ч vргэлжилж, 1,2, 3, 8 дугаар ангийн сурах бичиг, сургалтын хєтєлбєрийг шинэчлэн боловсруулж байгаа гэнэ. Мєн энэ хичээлийн жилд Кембрижийн олон улсын ерєнхий боловсролын стандартын лаборатор сургууль vvдээ нээж, ерєнхий боловсролын стандартыг Кембрижийн стаңдартад нийцvvлэх ажил хэрэгжиж эхлэх гэж байна. Дурьдаад байвал боловсролын салбарт олон зvйл байна аа байна.

Сургуулийн босго дєнгєж алхах гэж буй алдрайхан жаалуудаас эхлээд оюутан залуус шинэ ертєнцєд орж, шинэ найз нєхєдтэй болно гэж дэндvv их догдолсноосоо болоод шєнє хулжиж єглєєг угтана. Ээж, аавынхаа бэлдэж єгсєн шинэхэн хувцсаараа гангараад сургуульдаа очно. Эрдмийн єргєєний цангинасан хонх дуугарч, хичээл эхэллээ. Танил дотнохон сурагчийн дvрэмт хувцас, цэцгийн баглаа, цэцгэн дундаас инээх ангийн багш, анги ангиараа бєєгнєрєн зогсох охид хєвгvvд хэн хаана яаж амарснаа ярих гээд бvгд л ам хуурайгvй. Зуны гурван cap уулзаагvй болохоор хэн хэн нь илvv хєєрхєн, илvv гоё болчихсон юм шиг харагдаж байгаа. Ийм л сайхан єдєр, хичээлийн шинэ жил эхэллээ. Бяцхан биедээ баимгvй чадал мэдэн єєрєєсєє том цvнх vvрсэн бяцхан жаалууд энэ єдєр хамгаас хєєрхєн, хамгаас эгдvvтэй байна. Зайрмаг, чихэр иддэг цэцэрлэгийн жаахан хvv, охин байхаа больж эрдэм номд шамдах “том хvн” болж байгаагаа ч тэд vл мэднэ. Нулимстай, инээмсэглэлтэй хичээлийн шинэ жил хvvхэд насны хамгийн сайхан дурсамж. Арван жил нэг ангид сурч ижилдэн дассан найз нєхдєєс илvv нєхєрлєлийг би мэдэхгvй. Хэн ч болов хамгийн сайн найзаа насан багынх гэж хэлдэг. Тийм байхаас ч аргагvй. Хоол байвал идчихээд, хувцас байвал ємсчихєєд, зав гарвал эрхэлж тоглочихдог, сэтгэлдээ хиргvй, нvдэндээ гуниггvй насандаа танилцаж vерхэнэ, дотносдог болохоор л тэр.

Их, дээд сургуулийн оюутнууд ч мєн адил энэ єдєр хєл нь газар хvрэхгvй яваа. Машин зам хєндлєн гарч байгаагаа ч анзаарах сєхєєгvй догдолчихсон байна. Нэгдvгээр курст орж байгаа, хєдєєнєєс орж ирсэн залуус “гэрээ” олохгvй тєєрч шараа болохгvй юмсан гэж битvvхэндээ санаа зовж байгаа. Гэсэн ч vеийнхээ залуустай хєгжилдєєд завгvй яваа байх. Багш нар хамгийн гоё дээлээ ємсчихєєд одон тэмдгээ гялалзуулаад шавь нарынхаа єгсєн цэцгэн дунд тєєрчихсєн, гурван cap амраад ирсэн шавиа ч танихгvй будилж явах магад. Жил бvрийн есдvгээр сарын нэгэнд ийм л байдаг. Цаашид ч ийм л байгаасай. Багш, шавь хоёр єнєєдєр цэцэг, инээд хоёрт бялуурч єнжинє, сайхан байна шvv.

Э.Энх

Эх үүсвэр: Olloo.mn-ээс

Завтай мөртлөө завгүй өдрүүд

8 сарын 12-оос зуны амралт маань эхлээд 10 гаруй хонож байна. Блогтоо бараг бичлэг хийгээгүйгээ өнөөдөр мэдлээ. Хоёрхон бичлэг хийжээ. Хичээл номоо бол бүр сөхөж ч хараагүй, амралт эхэлснээс хойш ганц шагайгаагүй байна. Тэгээд бараг хагас сар юу хийв би гэдэг хүн? /Өөрийнхөө тухай эргэцүүлэн бодов/

Эхний 2 хоног хийх юм олдохгүй, их уйтгартай хэцүү байв. Ажилгүй хүмүүс яаж тэвчээртэй нь аргагүй удаан хугацаагаар юу ч хийлгүй амьдарч чаддаг байнаа гэж бодож, тэр хүмүүсийн тэвчээрийг биширч нэг үзэв.

Аз болж дараагийн өдөр нь нет ухаж яваад НУУЦ киног олж үзэн амьдралаа өөр өнцгөөс нэг харж үзэв. Би өмнө нь Нууц-ын номыг нь уншиж байсан ч кино шиг нь сайн ойлгоогүй л явж. Тэгээд НУУЦ-ыг амьдралдаа хэрэгжүүлэхээр шийдэв. Би ч угаасаа өөдрөг хүн, бас бага ч гэсэн амьдралын зорилготой болохоор энэ бол надад гайгүй амархан байнаа. Би мөрөөдлөө, зорилгоо байнга бичдэг. Сая харин өөр өнцгөөс харж байгаад шинэ зорилгууд ахиад биччихлээ. Харин мөрөөдлийн самбар хийж үзээгүйм байна лээ. Тэгээд тийм самбар хийхээр шийдэж гоё гоё зурагтай сэтгүүл олж ирсэн. Маргааш хийнэ дээ. Сэтгүүл хайх нэрээр хэд хоног дэлгүүр хэсэв. Бас зүгээр байсангүй гутал, хувцас, ном, сэтгүүл, харих болоогүй байж Монголд байгаа зээ дүү нартаа тоглоом, хувцас, бичгийн хэрэглэл гээд хэрэгтэй хэд хэдэн юм худалдаж аваад амжсан. Бас хажуугаар нь хэд хэдэн аятайхан кино нетээс олоод үзчихсэн. Юу ч хийхгүй, амраад, зүгээр байх их уйтгартай ч бас өөр төрлийн ажил амжуулахад аятайхан юмаа. 10 гаруй хоног зуны амралт эхэлсэн завтай мөртлөө, жижиг сажиг ажил амжуулсаар завгүй өнгөрөөжээ. Одооноос эхлээд амралтаараа Блогтоо жаахан цаг зав зарцуулнаа.

Дуучин Нара-гийн ухаалаг ярилцлага

Нетээр нэгжлэг хийж яваад (Хихи) дуучин Нара-гийн 2010 онд өгч байсан ярилцлагыг олж үзлээ. Ярьж байгаа зүйл болоод илэн далангүй байдал нь их таалагдлаа. Их ухаалаг, бас царайлаг хөөрхөн бүсгүй юм. Цаанаа л нэг донжтой, инээж байгаа нь сэтгэл татмаар сайхан бүсгүй юмаа.

Японд багагүй хугацаанд сурч амьдарч, Англи бас Япон хэл мэддэг гэхэд Монгол хэлээрээ их цэгцтэй, зөв ярьдаг нь надад хамгийн их таалагдлаа. Хичнээн гадаад хэл мэддэг ч гэсэн яриан дундуураа гадаад үг оруулахгүй Монголоороо ингэж сайхан цэгцтэй ярьж байгаа нь сайхан санагдлаа.

Нараг сонин хэвлэлээр янз бүрээр бичээд л байдаг, тэрийг нь уншсаар байгаад бараг сөрөг ойлголттой болсон байсан миний өчүүхэн бие энэ нэвтрүүлгийг үзээд огт өөр зүйл бодсоноо нуугаад яахав. Энэ бүсгүйгээр их бахархлаа. Ер нь бид ийм ухаалаг, сайхан хүмүүсийн үгийг сонсож, тэднийг ойлгож, дэмжиж баймаар санагдах юм.

НАРА чамд, чиний цаашдын уран бүтээл болон амьдралд тань өндрөөс өндөр амжилт хүсье.

 

 

Энэ нэвтрүүлгийг Youtube-ээс авсан боловч эх үүсвэр нь http://www.shinekino.mn байна лээ. Ийм сайхан нэвтрүүлэг оруулж өгсөнд баярлалаа.

 

Нууц

Хүсэл биелдэг.

Бодлын хүч бол маш хүчтэй. Юу бодно тэр бүхэн биелдэг.

Өнөөдөр таны бодож, мэдэрч байгаа бүхэн таны ирээдүйг бүтээдэг.

Үүний нууц юунд оршино вэ. НУУЦ-ын тухай кино…

 

Өнгө өнгийн цэцэгс 2

Японд ургаж байгаа өнгө өнгөөр алагласан цэцэгсийн зураг. Энд үнэхээр цэцэг хаа сайгүй байдаг, сэтгэл татсан өнгө өнгөөрөө алаглаад байдаг юм.

Өдөр бүр шинэ цэцэгс ургаад л зун цаг сайхан байнаа.

Миний ард түмэн сайхан наадаарай.

Миний ард түмэн Дэнж хотойтол сайхан наадаарай.

Наадмын нээлтийг нетээр шууд үзээд сайхан байна. Эх орноороо бахархаад л сууж байна. Миний эх орон сайхан шүү. Наадмын нээлт ямар гоё болвоо. Үнэхээр сайхан зохион байгуулжээ. Нээлтэд оролцсон бүх хүмүүст баярлалаа.

Миний ард түмэн сайхан наадаарай.

Морь тань хурдан байж, Бөх тань босоо байж, Сум тань мэргэн байг ээ.

Олимпийн аварга Түвшинбаяр, аварга Х.Баянмөнх барилдаж байгаам байна сониноос. Бас 1024 бөх барилдаж байгаам байна. Сайхан наадам болж байна.

Миний дэмжиж байгаа нэг бөх бий. Тэр бөх санасандаа хүртэл барилдаасай гээд залбираад сууж байхаас. Бас манай садангийн ах маань сур харвадаг юм. Сум нь мэргэн байгаасай гээд залбираад сууж байя даа. Амжилт хүсье.

Дэндүү их баярын уухайн түрлэг оволзож, Дээд тэнгэрийн нарыг 3 юм шиг халууцлаа.

Бээжингийн Олимпийн аварга, МУ-ын Гавъяат тамирчин Э.Бадар-Ууганы тухай энэ сайхан дууг би их сонсох дуртай. Сонсохоор сэтгэл гэгэлзээд л Олимпийн аваргуудаараа өөрийн эрхгүй бахархах сэтгэл төрөөд омогшоод байдаг юм. 2012 оны Лондонгийн олимпод оролцох бүх тамирчдадаа ХАМГИЙН ӨНДӨР АМЖИЛТ ХҮСЬЕ.

Гайхалтай сайхан дуу.

Previous Older Entries

Он цагийн тоолол

November 2017
M T W T F S S
« Mar    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930